Het cauda equina syndroom is een zeldzame maar ernstige neurologische spoedtoestand waarbij meerdere zenuwwortels van de cauda equina (het bundeltje zenuwen onderaan het ruggenmerg) tegelijkertijd worden samengedrukt. De meest voorkomende oorzaak is een grote centrale lumbale discushernia, maar ook tumoren, hematomen, infecties en fracturen kunnen verantwoordelijk zijn.
Zonder snelle behandeling kan permanente schade optreden aan blaas, darm en seksuele functies.
Bij klinische verdenking is onmiddellijke MRI aangewezen (ook 's nachts). De diagnose is een echte spoedtoestand die niet mag worden uitgesteld.
Spoedindicatie voor chirurgische decompressie — idealiter binnen 24-48 uur na het begin van de symptomen. Hoe vroeger de ingreep, hoe groter de kans op volledig functioneel herstel. Na de operatie is intensieve revalidatie noodzakelijk.