Een lumbale discushernia is een uitstulping van een tussenwervelschijf in de onderrug die op een zenuwwortel kan drukken. Vaak voelt u de pijn niet in de rug zelf, maar als uitstraling in bil en been — de zogenaamde ischias. Het goede nieuws: de meeste hernia's herstellen vanzelf.
Tussen de wervels van uw rug liggen tussenwervelschijven (disci). Zij werken als schokdempers en houden uw rug soepel. Elke schijf bestaat uit een stevige buitenring met daarin een zachte, gelachtige kern.
Bij een hernia puilt die zachte kern via een scheurtje in de buitenring naar buiten. De uitstulping zelf doet geen pijn: de klachten ontstaan pas wanneer de hernia op een zenuwwortel drukt die naar het been loopt. Daarom voelt u de pijn vaak vooral in het been — een patroon dat ischias wordt genoemd.
Een hernia komt het vaakst voor tussen de twee onderste lendenwervels en het heiligbeen (niveaus L4-L5 en L5-S1), waar de belasting op de rug het grootst is. Hieronder ziet u in 3D hoe dat eruitziet.
Interactief 3D-model: spine_hernia_ef.glb
Dit is een interactieve visualisatie van de anatomie (model: spine_hernia_ef.glb). Bekijk de interactieve versie op de website.
Wilt u zien hoe zo'n hernia geleidelijk ontstaat? Doorloop de stappen hieronder op uw eigen tempo.
Welke klachten u krijgt, hangt af van welke zenuwwortel onder druk staat en hoe groot die druk is. De meest voorkomende symptomen zijn:
Uitstralende pijn in bil en been — scherp of brandend, soms tot in voet of tenen
Tintelingen of een doof gevoel in een deel van het been of de voet
Krachtverlies, bijvoorbeeld moeite om op tenen of hielen te stappen
Toename bij hoesten, niezen of persen en bij langdurig zitten
Lage rugpijn, al is die soms opvallend beperkt
De meeste van deze klachten zijn vervelend maar ongevaarlijk. Een klein aantal symptomen vraagt echter om onmiddellijke medische beoordeling.
Een hernia ontstaat meestal door een combinatie van natuurlijke slijtage en belasting. Naarmate we ouder worden, verliezen de tussenwervelschijven vocht en elasticiteit, waardoor de buitenring makkelijker scheurt.
Zwaar of verkeerd tillen en langdurig zittend werk
Roken, dat de doorbloeding van de tussenwervelschijven vermindert
Overgewicht
Erfelijke aanleg — in sommige families komen zwakkere schijven vaker voor
Tijdens de raadpleging bespreekt de arts uw klachten en voert een klinisch neurologisch onderzoek uit: kracht, gevoel en reflexen van de benen worden getest.
Houden de klachten aan of zijn ze ernstig, dan volgt een MRI-scan van de lendenwervelzuil. Die toont nauwkeurig waar de schijf uitpuilt en welke zenuwwortel onder druk staat. Een CT-scan of EMG (elektrisch zenuwonderzoek) kan in specifieke situaties aanvullende informatie geven.
Bij de meeste mensen verbeteren de klachten vanzelf binnen enkele weken tot maanden. Daarom kiezen we vrijwel altijd eerst voor een conservatieve aanpak en houden we een operatie achter de hand.
De eerste stap bestaat uit aangepaste pijnstilling, het vermijden van uitlokkende belasting en kinesitherapie om de rug- en buikspieren te versterken. Een infiltratie (epidurale of wortelblokkade) kan de ontsteking rond de zenuw tijdelijk afremmen en de pijn verlichten.
Houdt de pijn ondanks volgehouden behandeling aan — of is er duidelijk krachtverlies of een alarmsymptoom — dan overwegen we een operatie. Bij een microdiscectomie verwijdert de neurochirurg het uitpuilende deel van de schijf via een kleine insnede. Samen bekijken we de voor- en nadelen in uw situatie.
Het volledige traject, van eerste klacht tot eventuele operatie, ziet u hieronder in één oogopslag:
De behandelingen die wij hiervoor aanbieden, vindt u in dit overzicht:
Twijfelt u of uw klachten een bezoek aan de neurochirurg rechtvaardigen? Onderstaande korte vragenlijst helpt u op weg. Ze vervangt geen medisch advies, maar geeft een eerste richting.
Hulpmiddel om te bepalen of een raadpleging neurochirurgie zinvol kan zijn.
Dit is een interactieve klinische schaal / zelf-evaluatietool. Bekijk de interactieve versie op de website.
Blijft u twijfelen? Bespreek uw klachten met uw huisarts of maak een afspraak voor een raadpleging. Samen bekijken we wat in uw situatie de beste aanpak is.