De nervus ulnaris is de zenuw die aan de binnenzijde van de elleboog loopt — het plekje dat iedereen kent als het "telefoonbotje", dat hevig tintelt wanneer u zich stoot. De zenuw verzorgt het gevoel van pink en een deel van de ringvinger en stuurt veel kleine handspieren aan die belangrijk zijn voor fijne bewegingen en knijpkracht.
Bij een ulnaropathie raakt deze zenuw bekneld of geprikkeld, meestal in de cubitale tunnel ter hoogte van de elleboog (cubitaletunnelsyndroom). Het is na het carpaletunnelsyndroom de meest voorkomende zenuwbeknelling van de arm. Omdat de zenuw bij het buigen van de elleboog wordt opgespannen en samengedrukt, verergeren de klachten typisch bij langdurig gebogen ellebogen — bijvoorbeeld tijdens het slapen of telefoneren.
Vaak ontstaat de beknelling geleidelijk, zonder duidelijke aanleiding. Risicofactoren zijn langdurig of frequent steunen op de ellebogen (bureauwerk), langdurig gebogen ellebogen, een eerdere elleboogbreuk of artrose van de elleboog, diabetes en een zenuw die bij het buigen over het botuitsteeksel verschuift. Zelden zit de beknelling niet aan de elleboog maar in de pols.
De arts test het gevoel van de vingers, de kracht van de handspieren en klopt de zenuw aan de elleboog af. Een EMG (zenuwgeleidingsonderzoek) bevestigt de diagnose, lokaliseert de beknelling en schat de ernst in. Een echografie kan de zenuw en zijn omgeving in beeld brengen; bij vermoeden van een andere oorzaak wordt soms aanvullende beeldvorming verricht.
Bij milde klachten is de behandeling conservatief: vermijd langdurig leunen op de elleboog en langdurig gebogen ellebogen, en bescherm de zenuw 's nachts — bijvoorbeeld met een handdoek of spalk die de elleboog gestrekt houdt. Bij veel patiënten verbeteren de klachten hiermee binnen enkele maanden.
Bij aanhoudende klachten, toenemend krachtverlies of duidelijke zenuwschade op het EMG kan een operatie aangewezen zijn. Meestal volstaat een decompressie van de cubitale tunnel: via een kleine insnede aan de binnenzijde van de elleboog worden de bindweefselstructuren die de zenuw beknellen doorgenomen. Soms wordt de zenuw daarbij verlegd (transpositie). De ingreep gebeurt doorgaans in dagopname.
Heeft u aanhoudende tintelingen in pink en ringvinger? Bespreek dit met uw huisarts of maak een afspraak voor verder onderzoek.